Ay ☽ Anlamı
☽ ile ☾ hangi evreyi gösterir, ay-yıldızın Osmanlı geçmişi ve evre emojilerinin yarımküre sorunu.
Sembol Varyantları
Varyantı kopyalamak için tıkla
Ay, gökyüzünün insan tarafından en erken takvime bağlanan nesnesidir. Mısır'da yazının ve zamanın tanrısı Thot ay ile ilişkilendirildi; Yunanlar Selene, Romalılar Luna adını verdi ve her ikisi de ayı gümüşle eşleştirdi. Bu eşleşme simyaya, oradan da eczacılık işaretlerine geçti: ortaçağ simya metinlerinde ☾ doğrudan gümüş anlamına gelir. Hicri takvim de aynı gözlemin üzerine kuruludur ve yeni ayın hilalinin görülmesi ayın başlangıcını belirler; Ramazan'ın başlangıcı bugün hâlâ bu ilkeyle duyurulur.
Hilalin Anadolu'daki hikâyesi Unicode'dakinden çok daha eskidir. Ay-yıldız Bizans döneminden beri kent simgesi olarak kullanıldı, Osmanlı sancaklarında yerleşti ve 1844'ten sonra beş köşeli yıldızla bugünkü biçimini aldı. Unicode bu birleşimi ☪ U+262A STAR AND CRESCENT olarak kodlar. Karakterin adında hiçbir dinî gönderme yoktur; İslam ile özdeşleşmesi Osmanlı kullanımı üzerinden gelişmiş sonraki bir çağrışımdır.
☽ U+263D ve ☾ U+263E astronomi ve astroloji yazımından gelir: ilki ilk dördün, ikincisi son dördün ayını gösterir. İkisi de metin varsayılanına sahiptir, yani paragrafın rengini alır ve emoji olarak renklenmez. 🌙 U+1F319 ise her platformda sarı çizilen bir emojidir ve daima büyüyen hilali gösterir; azalan hilal için ayrı bir emoji bulunmaz.
Ay Evresi Emojileri ve Doğru Kullanımı
🌑 U+1F311 ile 🌘 U+1F318 arasındaki sekiz karakter ayın tam bir döngüsünü sırayla verir: yeni ay, büyüyen hilal, ilk dördün, şişkin ay, dolunay ve ardından aynı sıranın azalan hali. Bu çizimlerin tamamı kuzey yarımküreye göre yapılmıştır. Kuzeyde büyüyen hilalin aydınlık kenarı sağdadır, güney yarımkürede soldadır; dolayısıyla Avustralya ya da Şili'deki bir okuyucu için 🌒 fiilen azalan ayı gösterir. Gökbilim ya da astroloji içeriği yazarken evrenin adını metinde ayrıca belirtmek bu yüzden gereklidir.
Yüzlü ay emojileri bambaşka bir gruptur. 🌛 U+1F31B ve 🌜 U+1F31C çocuk kitabı geleneğinden gelir ve gerçek bir evre bildirmez; internet kullanımında daha çok muzip bir ton taşır. Aynı ailedeki 🌚 ve 🌝 Türkçe paylaşımlarda çoğunlukla imalı bir bakış anlamında kullanılır ve gökbilimsel hiçbir bilgi vermez.
Metin karakterleriyle çalışırken asıl dikkat edilecek nokta yazı tipi kapsamıdır. ☽ ve ☾ Miscellaneous Symbols bloğundadır, masaüstü sistemlerde neredeyse her zaman bulunur, ancak bazı Android sürümlerinin varsayılan yazı tipinde eksiktir ve boş kutu olarak düşer. Instagram biyografisi gibi tek satırlık alanlarda emoji kullanmak daha güvenlidir; buna karşılık tasarıma girecek başlıklarda ☽ metnin rengini aldığı için tipografiyle uyumlu kalır. Kullanıcı adı tarafında sınır nettir: hilal, @ ile başlayan hesap adlarına giremez ama görünen ad alanında, Discord takma adlarında ve WhatsApp isimlerinde sorunsuz çalışır. Astroloji içeriğinde ☊ ve ☋ karakterleriyle karıştırmamaya dikkat edin; onlar ay düğümlerini gösterir, ayın kendisini değil.
SSS
☽ U+263D ilk dördün ayının, ☾ U+263E son dördün ayının astronomik işaretidir. Astrolojik metinlerde ☾ genel olarak Ay'ı, ortaçağ simya metinlerinde ise gümüşü temsil eder. İkisi de metin karakteridir: bulundukları yazının rengini ve puntosunu alır, emoji gibi renklenmez.
Unicode'daki adı STAR AND CRESCENT'tır ve tanımında hiçbir dinî gönderme yoktur. Hilal ile yıldızın birlikte kullanımı Bizans döneminden beri kent ve devlet simgesi olarak görülür, Osmanlı sancağıyla yaygınlaşmıştır ve İslam ile özdeşleşmesi bu tarihsel kullanımın sonucudur. Bugün birçok ülkenin bayrağında farklı açı ve oranlarla yer alır.
Çünkü çizimler kuzey yarımküreye göre yapılmıştır. Kuzeyde büyüyen ayın aydınlık kenarı sağda, güney yarımkürede soldadır; bu yüzden 🌒 karakteri Avustralya'daki bir okuyucu için azalan ayı gösterir. Uluslararası bir kitleye yazarken evrenin adını metinde ayrıca yazmak yanlış anlaşılmayı önler.
Hayır. 🌙 U+1F319 her platformda büyüyen hilal biçiminde çizilir ve azalan bir karşılığı bulunmaz. Azalan evreyi göstermek isterseniz sıralı evre karakterlerinden 🌘 U+1F318 kullanmanız gerekir. Metin tarafında ☾ U+263E son dördünü tek renkli olarak verir.
Instagram, TikTok ve X'in @ ile başlayan kullanıcı adları yalnızca harf, rakam, nokta ve alt çizgi kabul eder, dolayısıyla ☽ oraya girmez. Görünen ad alanında, Discord takma adlarında ve WhatsApp isimlerinde sorunsuz çalışır. Bazı eski Android cihazlarda ☽ varsayılan yazı tipinde bulunmadığı için boş kutu görünebilir.