™ Marka İşareti Nasıl Yazılır
™ için Alt+0153 ya da Option+2, ® için Alt+0174 ya da Option+R. Türkiye'de tescilsiz bir markada ® kullanmanın neden sakıncalı olduğu aşağıda.
Marka ve Hak İşaretleri
Kopyalamak için tıkla
™ işaretinin Unicode adresi U+2122, resmî adı TRADE MARK SIGN. Görünüşü küçültülmüş iki harften oluşsa da tek bir kod noktasıdır: T ve M harflerini üst simge yaparak elde edilen dizi, aynı görüntüyü verse bile farklı bir metindir ve arama ile karşılaştırma işlemlerinde eşleşmez.
İkinci işaret ® (U+00AE), tescilli markaları gösterir. Türkiye'de marka tescili 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından yapılır. Tescil tamamlanmadan bir ürün adının yanına ® koymak yanıltıcıdır; hakkı bulunmayan bir korumayı varmış gibi gösterir.
™ ise tescilli olmayan ya da başvurusu süren markalarda kullanılır. Türk hukukunda bu işaretin kendisi ayrı bir hak doğurmaz; işlevi, sahibinin o adı marka olarak kullandığını üçüncü kişilere duyurmaktır. Üçüncü bir işaret olan ℠ (U+2120) hizmet markalarını gösterir ve esas olarak Amerika Birleşik Devletleri uygulamasına aittir; Türkiye'de karşılığı yoktur.
İşareti nereye koymalı: metinde, logoda ve ürün adında
Yerleşik uygulama, işareti markanın metindeki ilk ve en görünür geçişinde kullanmak, sonraki tekrarlarda kullanmamaktır. Her cümlede yinelenen bir marka işareti metni okunmaz hâle getirir ve hiçbir ek koruma sağlamaz. Kurumsal yazım kılavuzları genellikle bir de kapsam kuralı koyar: işaret yalnızca markanın kendisine ait olur, marka ile birlikte yazılan tanımlayıcı sözcüğe değil.
Logolarda işaret görsel bir öğedir ve genellikle sağ üst köşeye, marka adının hemen dışına yerleştirilir. Küçük boyutlarda okunmaz hâle geldiği için birçok kurumsal kimlik kılavuzu belirli bir genişliğin altında işaretin logodan çıkarılmasını söyler. Aynı gerekçe favicon ve uygulama simgesi için de geçerlidir.
Bir de veri tarafı vardır ve sık gözden kaçar. İşaret ürün adının parçası olarak veri tabanına yazıldığında, o ad artık işaretsiz biçimiyle aynı dize değildir: arama kutusuna markayı işaretsiz yazan kullanıcı sonuç alamayabilir, iki farklı sistemden gelen kayıtlar eşleşmeyebilir. Bu yüzden ürün adı alanında işaretsiz sade metin tutmak, işareti ise yalnızca ekrana basılan gösterim katmanında eklemek daha güvenli bir düzendir.
SSS
Ticari marka işareti için Alt+0153, tescilli marka işareti için Alt+0174 kullanılır; hizmet markası işareti Alt+8480 ile yazılır. Baştaki sıfır atlanırsa eski kod sayfasından farklı karakterler gelir. Kodlar yalnızca sayısal tuş takımından girilir.
Kullanmamalısınız. ® işareti tescil edilmiş markaları gösterir; tescil tamamlanmadan kullanmak, var olmayan bir korumayı varmış gibi göstermek anlamına gelir ve yanıltıcıdır. Tescilsiz ya da başvurusu süren markalarda ™ tercih edilir.
Marka tescili 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından yürütülür. Başvuru, inceleme ve yayım aşamaları tamamlandıktan sonra tescil belgesi düzenlenir; ® işareti ancak bu aşamadan sonra kullanılabilir.
Hayır. Yerleşik uygulama, işareti metindeki ilk ve en görünür geçişte kullanmak, sonraki tekrarlarda kullanmamaktır. Her cümlede yinelenen işaret metni okunmaz hâle getirir ve ek bir koruma sağlamaz.
Değil. ™ tek bir kod noktasıdır; T ile M harflerini üst simge biçimlendirerek elde edilen dizi ekranda benzese de iki ayrı karakterden oluşur. Arama, sıralama ve veri karşılaştırma işlemlerinde bu ikisi eşleşmez.