÷ Bölme İşareti Nasıl Yazılır
Windows'ta Alt+0247, Mac'te Option ile eğik çizgi tuşu. Excel'in bu sembolü neden hesaplamadığı ve yerine ne yazmanız gerektiği de aşağıda.
Bölme İşareti ve Temel Matematik Sembolleri
Kopyalamak için tıkla
Bölme işaretinin Unicode adresi U+00F7, resmî adı DIVISION SIGN. Tipografideki adı obelüstür: iki noktanın arasına çekilmiş yatay bir çizgi. Biçimin kendisi bir kesir şemasıdır — üstteki nokta payı, alttaki nokta paydayı temsil eder.
Türkiye'de ilkokul matematiğinde bölme hem bu sembolle hem de iki nokta üst üste ile gösterilir; ortaokuldan itibaren kesir çizgisi ile eğik çizgi ağır basar. Klavyede bölü çizgisi Türkçe Q düzeninde Shift+7 ile yazılır, ABD düzeninde ise soru işaretiyle aynı tuştadır. Günlük hesapta insanların gerçekten yazdığı karakter çoğunlukla budur.
Uluslararası ölçü standardı ISO 80000-2 obelüsün kullanılmamasını, yerine kesir çizgisinin ya da eğik çizginin tercih edilmesini önerir. Gerekçe belirsizliktir: obelüsün kapsamı gösterimden anlaşılmadığı için aynı ifade iki farklı biçimde okunabilir. Kesir olarak yazıldığında böyle bir ikilem kalmaz.
÷ işaretinin hesap yapmadığı yerler
Excel, Google E-Tablolar ve LibreOffice Calc bölme işleci olarak yalnızca eğik çizgiyi tanır. Hücreye obelüs içeren bir formül yazmak ayrıştırma hatası verir; doğru yazım eğik çizgiyledir. Karakterin kendisi hücreye girildiğinde sayı değil metin olarak saklanır, bu yüzden toplama ve ortalama işlemlerine de girmez. Aynı kural veri tabanı sorguları, programlama dilleri ve hesap makinesi uygulamalarının büyük bölümü için geçerlidir.
Bu yüzden obelüs pratikte iki yere aittir: insanın okuduğu açıklayıcı metin ve baskı. Bir ders materyalinde, sınav sorusunda ya da sunum slaydında sembol okunaklıdır ve öğrenci onu tanır. Hesabın gerçekten yapıldığı yerde ise eğik çizgi yazılır. Karışıklığı önlemenin en temiz yolu, belgede hangi gösterimin kullanılacağını baştan seçip sonuna kadar tutarlı kalmaktır.
Görünüşü yakın üç karakter daha vardır. ∕ (U+2215) bölme eğik çizgisidir ve matematik dizgisinde normal eğik çizgiden daha dik durur. ⁄ (U+2044) kesir eğik çizgisidir; yazı tipi destekliyorsa iki rakam arasına konduğunda gerçek bir kesir gibi biçimlenir. ⁒ (U+2052) ise ticari yüzde işaretidir, bazı Kuzey Avrupa yazımlarında indirim göstermek için kullanılır ve uzaktan obelüse benzer.
SSS
Alt+0247 standart Windows kodudur. Kısa biçim Alt+246 da aynı karakteri verir ve eski kod sayfasından gelir. Her iki kod da sayısal tuş takımından yazılır; klavyenin üst sırasındaki rakamlar Alt kodları için çalışmaz.
Elektronik tablolar bölme işleci olarak yalnızca eğik çizgiyi tanır, bu yüzden obelüs içeren formül ayrıştırılamaz. Karakter hücreye yazıldığında sayı değil metin olarak saklanır; toplama, ortalama ve grafik işlemlerinin dışında kalır.
Türkiye'de ilkokul matematiğinde iki nokta üst üste bölme anlamında öğretilir ve kabul görür. Ancak aynı işaret oran gösteriminde de kullanıldığından, karışma ihtimali olan metinlerde kesir çizgisi tercih edilir. Uluslararası standart da kesir çizgisini önerir.
Çünkü işaretin kapsamı gösterimden anlaşılmaz: parantezle sınırlanmamış bir ifadede paydanın nerede bittiği okuyucuya bırakılır ve iki farklı sonuç savunulabilir hâle gelir. Aynı ifade kesir olarak yazıldığında pay ile payda görsel olarak ayrılır ve tek okuma kalır.
Her iki platformda da sembol klavyenin ikinci sembol sayfasındadır: iOS'ta 123 sonrası, Android'de ?123 sonrası açılan sayfada. Emoji aramasında bulunmaz, çünkü matematik işaretleri emoji kümesinin dışında kalır.