√ Karekök İşareti Nasıl Yazılır
Windows'ta Alt+251 ya da Alt+8730, Mac'te Option+V. Kök işaretinin üst çizgisi olmadığı için parantezin neden şart olduğu da aşağıda.
Kök İşaretleri ve Üs Karakterleri
Kopyalamak için tıkla
Karekök işaretinin Unicode adresi U+221A, resmî adı SQUARE ROOT. İşaretin bugünkü biçimi 1525'te Christoff Rudolff'un cebir kitabında görülür; yaygın açıklamaya göre kök anlamına gelen Latince sözcüğün baş harfinden türemiştir.
Karakterin en önemli özelliği, çoğu kullanıcının fark etmediği bir eksikliktir: bu sembolde üst çizgi yoktur. Basılı matematikte kökün kapsamını gösteren yatay çizgi, işaretin ucundan uzanıp ifadenin üstünü örter. Düz metne yazılan sembolde böyle bir çizgi bulunmadığı için kökün nerede bittiği belirsiz kalır.
Bunun pratik sonucu şudur: tek terimli ifadelerde sorun çıkmaz, ama birden fazla terim varsa parantez zorunludur. Parantezsiz yazılan bir toplam, okuyucu tarafından yalnızca ilk terimin kökü sanılabilir. Aynı belirsizlik üslü ifadelerde ve kesirlerde de görülür; bu yüzden ciddi matematik metni düz metinle değil, denklem düzenleyicisiyle ya da matematik dizgisiyle yazılır.
Kök işaretini doğru dizmek: üst çizgi, küp kök ve elektronik tablo
Üst çizgiyi düz metinde taklit etmeye çalışan iki yöntem vardır ve ikisi de kırılgandır. Birincisi karakterin ardına birleştirici üst çizgi eklemektir; sonuç yazı tipine göre bazen tam örtüşür, bazen harflerin üstünde kaymış bir çizgi olarak görünür. İkincisi alt çizgi ya da tire dizerek çizgi çizmektir; bu, farklı yazı tiplerinde ve farklı yazı boyutlarında hemen dağılır. Kapsamı göstermenin güvenilir tek yolu parantez kullanmaktır.
Derece belirten kök işaretleri ayrı karakterlerdir: küp kök ∛ (U+221B) ve dördüncü dereceden kök ∜ (U+221C). Bunların ötesinde bir derece için Unicode'da hazır karakter yoktur; genel gösterim, kök işaretinin soluna üst simge bir rakam koymakla yapılır ve düz metinde bu her zaman hizasız durur. Beşinci ve daha yüksek dereceler için üslü yazım, yani kesirli üs gösterimi hem daha okunaklı hem de daha taşınabilirdir.
Elektronik tablolarda sembol hiçbir hesap yapmaz. Türkçe Excel'de karekök alan işlev KAREKÖK adıyla bulunur; hücreye karakteri yazmak yalnızca metin üretir. Aynı işi üs alma işleciyle de yapabilirsiniz, çünkü karekök yarım üs demektir. Sembolü tablo başlığında ya da grafik etiketinde kullanmak ise sorunsuzdur ve okuyucuya ne hesaplandığını anlatır.
SSS
Alt+8730 Unicode karşılığıdır; eski kod sayfasından gelen Alt+251 de aynı karakteri verir ve daha kısadır. Küp kök için 8731, dördüncü dereceden kök için 8732 kullanılır. Kodlar sayısal tuş takımından yazılır ve Num Lock açık olmalıdır.
Çünkü Unicode'daki karakter yalnızca işaretin kendisidir; kapsamı gösteren yatay çizgi dizgi motorunun ifadeye göre uzattığı bir öğedir. Düz metinde böyle bir uzatma yapılamadığı için çizgi bulunmaz. Kapsamı belirtmenin güvenilir yolu parantez kullanmaktır.
Hangisini kastettiğinize bağlı, ama parantezsiz yazım belirsizdir: okuyucu kökün yalnızca ilk terimi mi yoksa toplamın tamamını mı kapsadığını anlayamaz. Düz metinde birden fazla terim varsa parantez zorunlu sayılmalıdır.
Türkçe Excel'de karekök alan işlev KAREKÖK adıyla bulunur. Sembolü hücreye yazmak hesap yapmaz, yalnızca metin üretir. Aynı sonucu üs alma işleciyle de elde edebilirsiniz, çünkü karekök almak yarım üs almakla aynı işlemdir.
Unicode'da yalnızca kare, küp ve dördüncü derece için hazır karakter vardır. Daha yüksek dereceler kök işaretinin soluna üst simge rakam koyarak gösterilir, ama düz metinde bu hizasız durur. Okunaklı çözüm kesirli üs gösterimine geçmektir.